TMMOB Mimarlar Odası Adana Şubesi Başkanı Canan Aksu, afet riskinin azaltılmasında mimarlık disiplininin belirleyici rolüne dikkat çekti. 1–7 Mart Deprem Haftası dolayısıyla açıklama yapan Aksu, geçmiş depremlerden yeterli derslerin çıkarılmadığını belirterek, güvenli kentler için bilimsel planlama ve etkin denetim çağrısında bulundu.
Aksu, 1999 yılında yaşanan 17 Ağustos Gölcük Depremi ve 2023’te büyük yıkıma neden olan 6 Şubat Depremleri sonrasında yapı güvenliği konusunda hâlâ ciddi eksiklikler bulunduğunu ifade etti.
“Depremi engelleyemeyiz ancak doğru planlama, doğru tasarım ve etkin denetimle yıkımı önleyebiliriz.”
“Mimari Tasarımda Deprem Gerçeği Öncelik Olmalı”
Depreme dayanıklı yapı üretiminin yalnızca mühendislik hesabına indirgenemeyeceğini vurgulayan Aksu, mimari tasarım kararlarının da yapı güvenliğinde hayati rol oynadığını belirtti.
Aksu açıklamasında şu değerlendirmelerde bulundu:
Taşıyıcı sistem kurgusu ile mimari planlama birlikte ele alınmalı.
Estetik kaygılar ya da metrekare artırma hedefi, taşıyıcı sistemi zayıflatmamalı.
Düzensiz plan şemaları ve yumuşak kat oluşumuna neden olan ticari zemin kat uygulamaları deprem riskini artırıyor.
Yapılar tasarlanırken zemin özellikleri, çevresel koşullar ve deprem tehlikesi bütüncül biçimde değerlendirilmeli.
“Mimari proje yalnızca bir ruhsat evrakı değil, insan hayatını doğrudan etkileyen teknik ve kamusal bir belgedir” diyen Aksu, projelendirme sürecinde meslek odalarının ve uzmanlık disiplinlerinin etkin katılımının hayati önem taşıdığını vurguladı.
Kentsel Planlama ve Kamusal Denetim Vurgusu
Depreme karşı güvenli kentlerin yalnızca tekil bina ölçeğinde değil, planlama ölçeğinde ele alınması gerektiğini belirten Aksu, şu uyarılarda bulundu:
Yerleşime uygun olmayan alanlar yapılaşmaya açılmamalı.
Afet toplanma alanları korunmalı.
Mevcut yapı stokunun envanteri çıkarılmalı ve riskli yapılar hızla dönüştürülmeli.
Sık aralıklarla gündeme gelen imar aflarının, mühendislik ve mimarlık hizmeti almamış yapıların yasallaşmasına neden olduğunu ifade eden Aksu, bu tür uygulamaların afet riskini büyüttüğünü söyledi.
Denetim mekanizmalarının güçlendirilmesi gerektiğini de belirten Aksu, teknik kadroların yetersiz olduğu kurumlarda sağlıklı bir kontrol sisteminin işletilemeyeceğine dikkat çekti.
“Deprem Haftası Sorumluluk Haftasıdır”
Başkan Canan Aksu açıklamasını şu sözlerle tamamladı:
“Depremler doğa olayıdır; ancak afet, yanlış planlama ve denetimsiz yapılaşmanın sonucudur. Güvenli kentler; bilimsel verilere dayalı planlama, nitelikli mimarlık hizmeti, disiplinler arası iş birliği ve güçlü kamusal denetimle mümkündür. Deprem Haftası’nı yalnızca anma değil, sorumluluk alma haftası olarak değerlendirmeliyiz.”
TMMOB Mimarlar Odası Adana Şubesi’nin, yaşam hakkını esas alan güvenli ve sağlıklı kentler için mücadelesini sürdüreceği bildirildi.
News
